حرکات موزون

هنـــــر رقــص و تاثیــــر آن بر شخصــــیت انسـان

 

 

در نهاد انسان ،خطوط و مرزبندی سفت و سختی بین روش های بیانی وجود ندارد،بلکه آنها مانند نقاطی زنجیره ای هستند که از بدن به شکل صدا،تصویر،کلمه- در قالب رقص،موسیقی ،نقاشی،مجسمه سازی و نمایشنامه- ادامه دارند که ناتالی راجرز[1] آن را اتصال خلاق در بین همه روش های بیانی می خواند. ناتالی راجرز پی برد توانایی فردی که در یکی از زمینه های هنری آموزش می بیند در سایر رشته های هنری نیز افزایش می یابد.

چنین به نظر می رسد که رقص ابتدایی ترین هنرهاست و در آغاز حرکتی جادویی بوده است مبتنی بر این اعتقاد که تقلید یک عمل اجرای آن عمل را سبب خواهد شد و رقصیدن یک جنگ نشان پیروزی آینده بر دشمنان است و تقلید حرکات حیوانات با رقص به تکثیر آن حیوان می انجامد.(باستید،1374)

در این هنر با حرکات غیرکلامی و رهایی از قید و بند زبان و استفاده از زبان بدن امکان مواجهه مستقیم با احساسات فرد پدید آمده و او را برای پذیرش درک خلاقانه ای از معانی آماده میسازد.

انجمن رقص درمانی آمریکا،رقص را بعنوان کاربرد درمانی تحرک که به یکپارچگی جسمی و هیجانی فرد کمک می کند معرفی نموده است و یکی از دیدگاه های منصوب به تصوف و عرفان از رقص،به مفهوم خاص،این است که آنرا نوعی گسترش وجود و رشد و توسعه فیزیکی و ادراکی می دانند که بدنبال آن حالت وجد و نشاط می آفریند.

به اعتقاد پرت(2004)در حرکت فرد ممکن است احساسی را بیان کند که در کلمات نمی تواند.ذات حاضرجوابانه ی تجربه حرکت، به شرکت کنندگان اجازه می دهد که به مرحله انگیختگی برسند و به سرعت احساسات،افکار و رفتارشان را هماهنگ کنند.حرکات موزون موجب رهایی ذهن از عصبانیت،خشم ،افسوس و درد می شود.افسردگی و اضطراب را کاهش و سرعت عمل را افزایش می دهد.رقص یا حرکات موزون می تواند تاثیر مثبت در ارتقاء و یا تغییر تصویر بدنی در افرادی که به اختلالات خوردن دچارند داشته و خلاقیت و خودآگاهی را افزایش دهد.

حرکت می تواند راه حفظ مکالمه میان بدن و ذهن باشد و اعتدالی بین آنها برقرار کند.رقص می تواند برای افراد مسن فرایندی مهم در ایجاد یک سبک زندگی آفریننده و فعال باشد،چرا که عدم فعالیت یکی از عوامل مهم ایجاد ناخوشی و مرگ دربین افراد پیر می باشد.(پرت،2004)

بدن هنگام رقص ،وزن را نادیده می گیرد و درون یک ریتم به امر فراتجربی بدل می شود،چنان که در یک شعر غنایی کلمات معنای ابتدایی شان را پشت سر می گذارند و معنایی کم و بیش جادویی پیدا می کنند که باعث می شود فراتر رفته یا این که نفی شوند.

رقص یا قرخه (واژه فارسی آن) معمولا به حرکت های انسان که برای بیان یک حالت انجام می گیرد گفته می شود.رقص می تواند در یک محیط اجرایی،روحانی یا اجتماعی اجرا شود.یکی از قدیمی ترین فرم های آن،رقص محلی یا فولکوریک است،که نشانگر حالات،عادات و فرهنگ یک قوم و یا ساکنان یک منطقه جغرافیایی خاص بوده و در قالب مجموعه ای از حرکات موزون اجرا می شود.

باستان شناسان و مورخین معتقدند که رقص بخش مهمی از فرهنگ انسان های اولیه بود،بطوری که آنان از طریق رقص و با استفاده از حرکات و ریتم احساسات خود را به دیگران بیان می نمودند.هنوز هم انسان ها برای جشن ها ،تداوم زندگی،کارهای اجتماعی ،ارتباط معنوی و اظهار وجود و هویت اجتماعی می رقصند.رقص بازتاب جغرافیا،آب و هوا،موسیقی،نحوه زندگی،باورها و تاریخ مردم است.می توان گفت فرم ها ،الگوها و وظیفه رقص فولکوریک به اندازه تنوع فرهنگ ها متنوع است.انواع گوناگون رقص های عروسی،جنگی،اعتراضی،عاشقانه،کار،مذهبی،و رقص های مخصوص روزهای تعطیل بعنوان وسیله ای برای بیان آفریده شده اند.اما رقص های فولکوریک بسیار اجتماعی بوده و ذاتا برای تفریح می باشند.

ارتقاء توانایی ارتباط در افراد خجول و کمرو،هماهنگی عصبی- عضلانی و تعادل در اثر تمرین حرکات ریتمیک،خرسندی ناشی از موفقیت و مقبولیت بدون توجه به سن و فراهم آوردن چالشی برای یادگیری مهارت های جدید که خصوصا در افراد سالمند نتایج نیکویی دارد، از دیگر مزایای رقصیدن است.همچنین"کیفیت ریتمیک و حرکات بیانگر در رقص باعث کاهش فشار و نیز ایجاد آرمیدگی در فرد خواهد شد." (خزایی،1381)

یکی از انواع رقص ها که از دیرباز درمیان اقوام بدوی رواج داشته رقص رزمی است که در میان طایفه کردهای ایران نیز عمومیت دارد و یادآور یکپارچگی است.کردها که در گذشته همواره شاهد جنگ های قبیله ای بوده اند در جهت حفظ آمادگی همیشگی خوداز رقص رزمی بهره بردند.مردمان در وقفه های بین جنگ به مناسبت های مختلف دست در دست یکدیگر شور و همبستگی خود را به رخ دشمنان می کشیدند.ضمن این که با انجام حرکت گروهی شادی آور و پرشوری چون رقص در کنار هموطنان خویش روحیه زندگی جمعی و عشق به همنوع را در خود پرورش داده و اتحاد میان خود را تقویت می نمودند.

"گه یان" یکی از انواع رقص کردی است که به معنی گشت و گذار و راه رفتن است و حرکات در آن تداعی گشت و گذار در ذهن هستند.حرکات بصورت نرم و آهسته شروع شده و به تدریج تندتر می شود و نمایش تاثیر گشت و گذار در زندگی کردها و تبلیغی برای خوب نگریستن در اشیاء و طبیعت و تاکید بر ضرورت بینایی و کسب تجربه برای رویارویی با رودخانه پر تلاطم زندگی است.

حرکت موزون «پشت پا» که توسط مردان انجام می شود،کمی تند تر از رقص قبلی است و انسان را به هوشیاری و بکارگیری تجارب می خواند تا مبادا شخص از کسی در زندگی پشت پا بخورد.رقص های پرجنب و جوش تر  با ریتم تند هرگونه کسالت و خمودی را نفی کرده، بر اهمیت نشاط و هدفمندی در زندگی تاکید می کند.و رقص های شاد دیگر نیز نشانگر انسان هایی است که به شکرانه کسب موفقیت ها و استفاده از نعمت های خداوندی خوشحالی خود را به نمایش گذاشته اند.

اینطور به نظر می رسد که حرکات موزون بصورت فردی یا جمعی که غالبا با همراهی موسیقی ،بصورت سنتی یا مدرن انجام می شوند و گاهی خصوصا در رقص فولکوریک و بومی به هنر نمایش نزدیک می شوند،در برون ریزی هیجان های انباشته شده آدمی و ایجاد سرور و نشاط و رهایی از خمودگی و سستی نقش داشته و هنگامی که آگاهانه و در فضای مناسب و با همراهی موسیقی اصیل و فاخر اجرا شود موجب توسعه آگاهی بدن، مثبت اندیشی و سرزندگی و روابط اجتماعی مناسب و پرورش تعاملات بین فردی و افزایش تمرکز و یکپارچگی واعتماد به نفس و بهبود عملکرد فردی می گردد.

 

 

منابع و ماخذ:

آریانپور،امیرحسین.1380.جامعه شناسی هنر.تهران:نشر گستره

باستید،روژه.1384.هنر و جامعه.غفار حسینی.تهران:انتشارات توس

براندن،ناتانیل.1388.روانشناسی حرمت نفس.جمال هاشمی.تهران:انتشارات آزاد

لندگارتن.هلن.1387.هنردرمانی بالینی.کیانوش هاشمیان و الهام ابوحمزه.تهران:نشر دانژه

شولتز،دوان.1387.نظریه های شخصیت.یوسف کریمی و همکاران.تهران:انتشارات ارسباران

میتری،ژان.1388.روانشناسی و زیبایی شناسی سینما،شاپور عظیمی.تهران:سوره مهر

 


[1] - نویسنده و هنردرمانگر و دختر روانشناس ونظریه پرداز معروف شخصیت کارل راجرز

/ 2 نظر / 141 بازدید
نسیم

موفق باشی عزیزم

بیتا

بسیار هم خوب[لبخند] به کلبه درویشی ما هم سری بزنید: http://thefuture.persianblog.ir/ http://elminize.persianblog.ir/ [قلب]